Hayır, zirai ilaç dahil ruhsatlı bitki koruma ürünleri internetten ve sosyal medyadan satılamaz ve tanıtılamaz. 13 Aralık 2025 tarihli yönetmeliğin 7. maddesi ilan, fiyat kampanyası, video ve görsel paylaşımını da yasağa dahil eder. Ruhsat sahibi ilanı kayda alır, pazaryerine hukuka aykırı içerik bildirimi yapar, sahte ürün varsa marka şikâyeti ekler ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne ihbarda bulunur.
Yönetmelik tam olarak neyi yasaklıyor?
Dayanak, 33106 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik'tir. Yönetmelik, yayımından otuz gün sonra yürürlüğe girdi ve 2019 tarihli önceki yönetmeliği kaldırdı. Pilot illerde başlayan reçete uygulamasına bağlı bazı hükümler için 1 Temmuz 2026 tarihi konuldu; 7. madde bu ertelenen hükümler arasında yok.
- madde şunları düzenler:
- Ruhsatlı ürünlerin internet ve sosyal iletişim araçlarıyla tanıtımı ve satışı yapılamaz; tanıtım, satış ve fiyat indirimi amacıyla ya da başka bir amaçla ilan verilemez, video ve görsel paylaşılamaz.
- Ruhsat sahibi, bayi, toptancı, üretici ya da dağıtıcı, satış amacıyla internet sitesi açamaz.
- Bakanlık onayı olmayan ürünler bitki koruma ürünü gibi tanıtılamaz ve satılamaz.
- Kullanımı sonlandırılmış ya da yasaklanmış ürünlerin tanıtımı ve satışı yapılamaz.
- Tek istisna, ruhsat sahibinin kendi internet sitesinde, onaylı etikette yer alan bilgilerle yaptığı tanıtımdır.
Satış zinciri de 6. maddede bellidir: ruhsat sahibi yalnızca yetkili bayi ve toptancıya, toptancı yalnızca bayiye, bayi yalnızca kullanıcıya satar. Satış, Bakanlığın kayıt altına aldığı satış yerleri dışında ya da gezici olarak yapılamaz.
Yönetmeliğin 45. maddesi, 7. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına aykırılıkta 5996 sayılı Kanun'un 39. maddesinin (f) bendine gönderme yapar. Bu bent idari para cezası ile ürünlere el konulmasını öngörür. 43. madde ise internet üzerinden satışların takibini kontrol görevlilerinin görevleri arasında sayar.
Hangi ilan için hangi yol kullanılır?
Her ilan aynı dosyayla yürümez. Özellikle orijinal ürün satan bir ilanı marka şikâyetiyle kaldırtmaya çalışmak ters tepebilir.
| İlan türü | Dayanak | Başvuru yeri | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Orijinal ürün, izinsiz satıcı | Yönetmelik m. 7, 6563 sayılı Kanun m. 9/2 | Pazaryeri, İl Müdürlüğü | Fatura gösteren satıcı karşısında marka şikâyeti zayıf kalır |
| Sahte ürün ya da markanızın taklidi | 6769 sayılı Kanun m. 7 ve 29, 6563 sayılı Kanun m. 9/3 | Pazaryeri, İl Müdürlüğü, gerekirse savcılık | Tescil belgesi gerekir, satıcı itiraz edebilir |
| Ruhsatsız ürünün zirai ilaç gibi sunulması | Yönetmelik m. 5 ve 7/3 | İl Müdürlüğü, pazaryeri | Markanız geçmiyorsa marka yolu yoktur |
| Kendi bayinizin sosyal medya paylaşımı | Yönetmelik m. 7/1, bayi sözleşmesi | Önce bayiyle yazışma | İhbar kararını hukuk birimiyle verin |
Birinci satırdaki uyarının nedeni 6769 sayılı Kanun'un 152. maddesidir: hak sahibinin izniyle piyasaya sunulan ürünle ilgili sonraki fiiller, ürün değiştirilmedikçe marka hakkının kapsamı dışında kalır. Satıcı faturayla itiraz ederse ürün geri gelir ve yeni belge sunulmadıkça aynı iddiayla ikinci şikâyet işleme alınmaz. Bu kuralı pazaryerinde sahte ürün şikâyeti yazısında anlattık. Oysa burada sorun markanın kullanımı değil, ürünün internetten satılmasıdır; dosya da bu gerekçeyle hazırlanır.
Pazaryeri ilanı kaldırmak zorunda mı?
6563 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre pazaryeri, satıcının içeriğinin hukuka aykırı olduğundan haberdar olunca içeriği gecikmeksizin yayımdan kaldırır ve durumu ilgili kamu kurumlarına bildirir. Uygulama yönetmeliğinin 10. maddesi bu süreyi 48 saatle sınırlar.
Sınır şurada: yönetmelik, Bakanlığın ya da görev alanındaki kamu kurumlarının bildirimini pazaryerinin haberdar olduğu durumlar arasında açıkça sayar, ruhsat sahibinin bildirimini saymaz. Liste örnek niteliğindedir, ama özel bir bildirimin her zaman aynı sonucu doğuracağı söylenemez. Bu yüzden pazaryeri bildirimi ile İl Müdürlüğü ihbarını sıralı değil, aynı anda yürütmek daha güvenlidir.
Bildirimde yönetmeliğin 7. maddesini anın, ilanın tam bağlantısını verin, ürünün ruhsatlı bir bitki koruma ürünü olduğunu ve şirketinizin ruhsat sahibi olduğunu belirtin.
Sosyal medyada ne değişir?
Yönetmelik sosyal iletişim araçlarını açıkça sayar, ancak 6563 sayılı Kanun'daki pazaryeri yükümlülüğü sosyal ağlara uygulanmaz. Markanız ya da logonuz kullanılıyorsa platformun marka ve taklit ürün formları kullanılır; bunun için tescil gerekir. Yalnızca yasak satış söz konusuysa platformun genel bildirim kanalını kullanırsınız ve sonucu her platformda aynı olmaz. Bu kanalların nasıl seçileceğini sahte Instagram mağazası yazısında anlattık.
5651 sayılı Kanun'un Ek 4. maddesi, Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcıların başvurulara 48 saat içinde olumlu ya da olumsuz, olumsuz cevapta gerekçeli olarak dönmesini öngörür. Bu süre cevap süresidir, kaldırma süresi değildir. Satış mesajlaşma uygulamasına taşınıyorsa ilandaki numarayı da İl Müdürlüğü dosyasına ekleyin.
Bakanlığa gidecek dosyada neler olmalı?
İhbar satıcının bulunduğu ilin Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne yapılır. Satıcının ili belli değilse yönetmelikteki yetkili birim olan Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'ne yazılabilir. Dosyaya şunları koyun:
- İlanın tam bağlantısı, tarihli ekran görüntüsü ve platform adı.
- Satıcı adı, mağaza adresi ve ilanda geçen telefon ya da hesap bilgisi.
- Ürün adı, ruhsat sahibi bilgisi ve ilanda görünen etiket.
- Görselde karekod okunuyorsa görüntüsü. Yönetmelik karekod zorunluluğu olan ürünlerin ambalajında onaylı etiket ve karekod arar.
- Ürün sahte görünüyorsa neden sahte düşündüğünüzün kısa açıklaması.
Kaydın nasıl alınacağını ekran görüntüsü delil olur mu yazısında anlattık. İncelemeyi ve yaptırımı Bakanlık yürütür; ruhsat sahibi yalnızca bilgi verir.
Kendi kanallarınızda neye dikkat edilmeli?
Şikâyet eden tarafın kendi kanalları da temiz olmalıdır. İstisna yalnızca firmanın kendi internet sitesindeki etiket bilgisi içeren tanıtım olduğu için ürün odaklı sosyal medya paylaşımlarını, kampanyalarını ve bayilere verdiğiniz görsel paketlerini hukuk biriminizle gözden geçirin. Bayi sözleşmelerine internet ve sosyal medya yasağını açıkça yazmak, bulgu çıktığında konuşmayı kolaylaştırır.
Authex bu süreçte ne yapar?
Authex, ürün adlarınızı ve görsellerinizi kullanan ilanları Türkiye'deki pazaryerlerinde ve sosyal medyada tarar; ilan adresini, satıcı bilgisini ve ekran görüntüsünü kayda alır, bulguları risk seviyesine göre sıralar ve ekibe atar. Platform bildirimi için taslak hazırlar; bildirimi ve Bakanlık ihbarını ruhsat sahibi ya da avukatı yapar. Authex ürünün ruhsat durumunu veya içeriğini doğrulamaz, ilanın nasıl satıldığını gösterir. Kapsam pazaryeri izleme sayfasında.
Kaynaklar
- Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 13 Aralık 2025, sayı 33106)
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 29 Aralık 2022)
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 5651 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr)
