Sahte pil ve şarj cihazları
Taklit piller ve şarj cihazları gerekli koruma devrelerinden yoksun olabilir ve aşırı ısınma riski taşır. Kullanıcı bu ürünleri orijinal aksesuar sanarak satın aldığında ortaya çıkan zarar, markanın itibarına da yansır.
Elektronikte orijinal parça güvencesi.
Cihaz, aksesuar ve yedek parçalarda taklit ürün hem güvenlik hem garanti riski taşır.
Uygulama
Elektronik sektöründe Authex.
Authex, pazar yerlerinde, sosyal medyada, dijital reklamlarda, alan adlarında ve uygulama mağazalarında markanın izinsiz kullanımını izler; markayı taklit eden uygulamalar ve sahte yetkili servis sayfaları da bu kapsamdadır. Tespitler tarih ve içerikle belgelenir, kaldırma talepleri iletilir ve sonuçlanana kadar takip edilir; kaldırılan içeriğin yeniden yayına girip girmediği de izlenir.
Elektronik ürünlerde sahtecilik yalnızca telefon ve tablet gibi bitmiş cihazlarla sınırlı değildir; şarj cihazları, piller, ekranlar ve elektronik bileşenler de sıkça kopyalanır. Bu ürünlerde sahte parça, performans kaybının ötesinde aşırı ısınma, yangın ve elektrik çarpması gibi güvenlik risklerine yol açabilir. Garanti ve servis süreçlerinde orijinal ile sahte ürünün ayırt edilememesi, hem üreticinin hem de yetkili servisin maliyetini artırır ve müşteriyle kurulan güveni zayıflatır.
Görüşme talep edin
Veriler
Sahte ürün riskinin boyutu.
4,2 milyar €
Sahte akıllı telefonlar nedeniyle AB'de satış kaybı (2015, sektör satışlarının %8,3'ü)
Kaynak: EUIPO, The Economic Cost of IPR Infringement in the Smartphones Sector, 2017%12,9
Sahteciliğin dünya genelinde akıllı telefon satışlarına etkisi (2015, 45,3 milyar €)
Kaynak: EUIPO, The Economic Cost of IPR Infringement in the Smartphones Sector, 2017%66
Sahte bilgi ve iletişim teknolojisi cihazı el koymalarında posta veya ekspres gönderi payı
Kaynak: EUIPO, 2020 Status Report on IPR Infringement (OECD-EUIPO küçük paket çalışmasına atıfla), 2020Riskler
Elektronik sektöründe karşılaşılan riskler.
Servis ağında parça değişimi
Ekran, batarya ve kart gibi yedek parçalar onarım sırasında sahte ya da standart dışı muadillerle değiştirilebiliyor. Parçanın hangi kanaldan geldiği bilinmediğinde garanti taleplerini değerlendirmek ve sorumluluğu belirlemek güçleşiyor.
Yenilenmiş diye sunulan kopyalar
Kullanılmış ya da kopya cihazlar, yenilenmiş veya sıfır ürün gibi paketlenerek çevrim içi kanallarda satılabiliyor. Cihaz kimliğine ve ambalaja güvenilemediğinde alıcı neyi satın aldığını bilemiyor.
Küçük gönderi ve pazar yeri ilanı
Elektronik cihaz ve aksesuarlarda sahte ürünler sıklıkla posta ve ekspres gönderilerle, pazar yeri ilanları üzerinden dolaşıma giriyor. İlanlar markanın ürün görsellerini kullandığı için tüketicinin farkı anlaması zorlaşıyor.
Mevzuat
İzlenebilirliği ilgilendiren düzenlemeler.
Pil Tüzüğü (AB) 2023/1542, pil pasaportu
18 Şubat 2027'den itibaren tüm piller QR kodla işaretlenecek; hafif ulaşım aracı pilleri, kapasitesi 2 kWh'i aşan endüstriyel piller ve elektrikli araç pilleri için bu kod, pil modeline ve benzersiz pile özgü bilgileri içeren elektronik kayda, yani pil pasaportuna erişim sağlayacak. Tekil ürün kimliği ve kayıt altyapısı bu hazırlığı destekleyebilir.
Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (AB) 2023/988
13 Aralık 2024'ten beri uygulanan tüzük, ürünlerin tip, parti veya seri numarası gibi tanımlayıcılar taşımasını ve tedarik zinciri bilgilerinin talep hâlinde 6 yıl boyunca sunulabilmesini öngörür. Çevrim içi pazar yerleri de asgari güvenlik ve izlenebilirlik bilgisi olmayan ilanları yayımlamamakla yükümlüdür.
BTK Merkezi Cihaz Kayıt Sistemi (IMEI kaydı)
Yurt dışından getirilen IMEI numaralı cihazlar 120 gün içinde kaydedilmezse haberleşmeye kapatılır; IMEI bilgisi değiştirilmiş (klonlanmış) cihazlar da haberleşmeye kapatılır. Sistem, kopyalanmış bir cihaz kimliğinin kayıtlar üzerinden tespit edilebildiğini gösteren yerel bir örnektir.
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
12 Mart 2021'de yürürlüğe giren kanun, tedarik zincirindeki aktörlerin ürünü kimden aldığının ve kime sattığının kaydını tutmasını öngörür, e-ticarette de ürün güvenliği denetimini kapsar ve güvensiz ürünlerin geri çağrılmasını zorunlu kılar. Ürün düzeyindeki el değiştirme kayıtları bu yükümlülüklere hazırlığı destekleyebilir.
Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.
SSS
Elektronik hakkında sorular
Servis teknisyenlerinin özel bir cihaza ihtiyacı var mı?
Hayır. Doğrulama akıllı telefondaki mobil uygulamayla yapılır. Yetkili servis, bayi ve müşteri aynı yöntemi kullanabilir; ayrı bir okuyucu cihaz gerekmez.
Birim düzeyinde mi, parti düzeyinde mi numaralandırma yapılmalı?
Yüksek değerli cihazlarda birim düzeyinde numaralandırma, her cihazın ayrı ayrı izlenmesini sağlar. Kablo, küçük aksesuar ya da yedek parça gibi yüksek adetli ürünlerde parti düzeyi tercih edilebilir; seçim ürünün değerine ve risk düzeyine göre yapılır.
Sahte uygulamalar ve sahte servis sayfaları izlenir mi?
Evet. Authex uygulama mağazalarını, alan adlarını, sosyal medyayı, dijital reklamları ve pazar yerlerini izler. Markayı taklit eden uygulamalar ve yetkili servis gibi görünen sayfalar tarih ve içerikle belgelenir, kaldırma talepleri sonuçlanana kadar takip edilir; kaldırılan içeriğin yeniden yayına girip girmediği de izlenir.
Görüşme talebi
Dijital risklerinizi görünür kılın, markanızı koruma altına alın.
İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.
Görüşme talep edin