İlaç markanız için çevrim içi satış izleme

Türkiye'de ilacın internetten satışı yasak; buna rağmen ilaç adları web sitelerinde ve sosyal medya hesaplarında satışa çıkabiliyor. Authex bu içerikleri bulur ve kanıtıyla kaydeder; firmanızın bildiriminden sonra içeriğin yayında kalıp kalmadığını izler.

Uygulama

İlaç sektöründe Authex.

Authex, ruhsatlı ürünlerinizin adını, etkin maddesini ve kutu görsellerini kullanan web sitelerini, pazaryeri ilanlarını, sosyal medya hesaplarını, reklamları ve uygulama mağazası kayıtlarını tarar. Her bulgu kaynak adresi, tarih-saat kaydı ve ekran görüntüsüyle kaydedilir ve kritik, yüksek, orta ya da düşük risk seviyesine göre sıralanır. Markanızın ya da avukatınızın ilettiği bildirimden sonra ilanın durumu Authex'te izlenmeye devam eder. Kapatılan bir sitenin yeni bir alan adıyla geri dönmesi de aynı kayıt altında takip edilir.

6197 sayılı Kanun ilaçların internet veya başka bir elektronik ortamda satışını ve eczaneler adına internet sitesi açılmasını yasaklar. Yasağa rağmen ürün adı arama reklamlarında, sosyal medya gönderilerinde ve yurt dışından gönderim vaat eden eczane görünümlü sitelerde kullanılabiliyor. Bu kanallardan alınan kutunun nereden geldiği ve hangi koşulda saklandığı bilinmez, üzerindeki karekod da kopyalanmış olabilir. İlaç firması için sonuç iki taraflı olabilir. Hasta denetimsiz bir ürüne ulaşabilir, etkisizlik ya da yan etki şikâyeti ise firmanın ürün adıyla gelebilir.

Görüşme talep edin
Pazaryeri bulguları tablosu: kanal, satıcı, risk yüzdesi ve fiyat

Veriler

Sahte ürün riskinin boyutu.

Yaklaşık 13.000

INTERPOL koordinasyonunda Aralık 2024 ile Mayıs 2025 arasında 90 ülkede yürütülen Pangea XVII operasyonunda kapatılan, yasa dışı ya da sahte ilaç pazarlayan web sitesi, sosyal medya sayfası, kanal ve bot sayısı

Kaynak: INTERPOL, Record 769 arrests and USD 65 million in illicit pharmaceuticals seized in global bust, 25 Haziran 2025

Riskler

İlaç sektöründe karşılaşılan riskler.

01

Reçeteli ilacın sosyal medyada satışı

Talep gören reçeteli ürünler, ürün adını kullanıcı adına ekleyen hesaplarda fiyat verilerek satılabilir. Bu satışların arkasında ruhsat sahibi, eczacı ya da soğuk zincir yoktur.

02

Eczane görünümlü sahte siteler

Kutu görselleri ve firma logosuyla kurulan siteler yurt dışından gönderim vaadiyle sipariş toplayabilir. Alan adı ürün adına bir ek getirilerek alınabilir.

03

Ürün adıyla verilen reklamlar

Ürün adı arama reklamında anahtar kelime olarak satın alınabilir ve kullanıcı izinsiz satış sayfasına yönlendirilebilir. Reklam kapatıldığında aynı sayfa başka bir reklam hesabıyla yeniden görünebilir.

04

Sahte hasta destek hesapları ve uygulamalar

Firma adını taşıyan sosyal medya hesapları ya da uygulama mağazası kayıtları hasta programı izlenimi verebilir ve kişisel sağlık verisi toplayabilir.

Örnek senaryo

Tespitten takibe bir bulgunun yolculuğu.

  1. Ürün listesi ve resmî kanallar

    Ruhsatlı ürün adları, etkin maddeler, kutu görselleri, firmanın resmî alan adları ve hasta programı hesapları tanımlanır. Bu liste, firmaya ait olan içerikle olmayanı ayıran referanstır.

  2. Tarama ve sıralama

    Web siteleri, pazaryerleri, sosyal medya, reklam kütüphaneleri ve uygulama mağazaları taranır. Bulgular kritik, yüksek, orta ve düşük risk seviyesine göre sıralanır.

  3. Kanıt ve bildirim

    Her sayfa ekran görüntüsü, adres ve tarih ve saatiyle kaydedilir. Bulgu ruhsat ve hukuk ekibinden sorumlu kişiye atanır; firmanın platforma ya da alan adı sağlayıcısına ileteceği bildirimin taslağı bu kayıtla hazırlanır.

  4. Yeniden yayın takibi

    Kapatılan sitenin içeriği yeni bir alan adında ya da yeni bir hesapta görünürse önceki kayıtla eşleştirilir ve yeni bildirim için taslak hazırlanır. Dönemsel rapor, hangi kanalda kaç bulgunun açık kaldığını gösterir.

Mevzuat

Bu sektörde marka korumayı ilgilendiren düzenlemeler.

TR

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 24

Kanuna göre ilaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz ve eczane eczacıları ile eczaneler adına internet sitesi açılamaz. Türkiye'deki tüketiciye ilaç satan bir site ya da hesap bu hükme aykırıdır.

Resmî kaynak
TR

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, madde 9

Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, satıcının sunduğu içeriğin hukuka aykırı olduğunu öğrendiğinde içeriği gecikmeksizin yayımdan kaldırır ve durumu ilgili kamu kurumlarına bildirir. Marka hakkı ihlalinde ise hak sahibinin belgeye dayanan şikâyeti üzerine ürün yayımdan kaldırılır.

Resmî kaynak
AB

Çevrim içi ilaç satışında AB ortak logosu (2011/62/AB, Uygulama Tüzüğü 699/2014)

1 Temmuz 2015'ten bu yana AB'de yasal olarak faaliyet gösteren çevrim içi eczane ve satıcıların sitelerinde ortak logo bulunmalıdır. Logoya tıklayan ziyaretçi, ulusal yetkili otoritenin listesindeki ilgili kayda yönlenir; bu kayda götürmeyen logoya güvenilmemelidir.

Resmî kaynak

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.

SSS

İlaç hakkında sorular

Türkiye'de internetten ilaç satmak yasal mı?

Hayır. 6197 sayılı Kanun'un 24. maddesi ilaçların internet ya da başka bir elektronik ortamda satışını yasaklar ve eczaneler adına internet sitesi açılmasına izin vermez. Bu nedenle ilacınızı satan bir site, ilan ya da hesap bulunduğunda bildirimin hukuki dayanağı hazırdır.

İlacımızı satan bir sosyal medya hesabını nasıl kapattırırız?

Hesabın adresi, satış gönderileri ve fiyat bilgileri ekran görüntüsü ve tarihle kaydedilir; kaydı platformun bildirim kanalına firma ya da avukatı iletir. Authex başvurunun durumunu izler. Hesap kapanıp aynı içerik yeni bir kullanıcı adıyla açılırsa eski kayıtla bağlanır ve yeni bildirim taslağı hazırlanır.

Authex İTS'nin ya da TİTCK denetiminin yerine geçer mi?

Hayır. İTS kayıtları, farmakovijilans bildirimleri ve kurumun denetimleri olduğu gibi sürer. Authex, firmanın ürün adlarının internette nerede ve nasıl kullanıldığını izler ve firmanın ileteceği bildirim için kanıt dosyasını hazırlar.

Sahte online eczane sitesi nasıl anlaşılır?

AB'de yasal çevrim içi eczaneler, tıklandığında ulusal otoritenin listesine götüren ortak logoyu göstermek zorundadır. Türkiye'de ise eczanelerin internet sitesi açması yasak olduğundan, Türkiye'ye ilaç satan her site şüphelidir. Authex bu siteleri ürün adı, kutu görseli ve logo benzerliğiyle bulur.

İlacımızın adı reklamlarda anahtar kelime olarak kullanılıyor, ne yapılabilir?

Reklam izleme, ürün adınızla gösterilen reklamları kaydeder; görseli olmayan metin reklamlarda reklamın yönlendirdiği sayfanın ekran görüntüsü de alınır. SMK'nın 7. maddesi, işaretin hakkı olmayan kişilerce internette ticari etki yaratacak biçimde anahtar sözcük olarak kullanılmasını marka sahibinin önleyebileceği fiiller arasında sayar. Bu kayıtlar reklam platformuna yapılacak şikâyette ve hukuki süreçte delil olarak sunulabilir; mahkeme süreci için ayrıca noter tespitine gerek olup olmadığını avukatınızla değerlendirin.

Görüşme talebi

Markanızın dijital kanallarda nasıl kullanıldığını birlikte görelim.

İlk görüşmede markanız, satış kanallarınız ve karşılaştığınız riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye göre bir izleme kapsamı önerilir.

Görüşme talep edin