Trendyol'da markanızı ihlal eden bir ilanı, Trendyol'un "Fikri ve Sınai Hak İhlal Bildirimi" sayfasında saydığı dört kanaldan biriyle bildirirsiniz: satıcıysanız Satıcı Paneli, değilseniz Fikri - Sınai Haklar Bildirim Formu, noter ya da KEP. Başvuruda Türk Patent ve Marka Kurumunun (TÜRKPATENT) düzenlediği tescil belgesi, ilanın trendyol.com bağlantısı, ihlalin gerekçesi ve sorumluluk beyanı bulunur. Eksiksiz başvuruda ürün, yönetmelik gereği en geç 48 saat içinde yayından kalkar. Satıcı ürünün orijinal olduğunu belgelerse ürün 24 saat içinde yeniden yayımlanabilir.
Trendyol bildirimleri hangi kanallardan kabul ediyor?
Trendyol'un trendyol.com/fikri-sinai-hak-ihlali-bildirimi adresindeki sayfası dört kanal sayar:
| Kanal | Kimin için | Nasıl |
|---|---|---|
| Dahili iletişim sistemi | Trendyol'da satıcı olan hak sahipleri | Satıcı Paneli üzerinden fikri ve sınai hak ihlali bildirimi |
| Fikri - Sınai Haklar formu | Satıcı Paneline erişimi olmayanlar | form.jotform.com/Trendyol/iletisim-formu adresindeki form |
| Noter | Herkes | Maslak Mahallesi, Saat Sokak Spine Tower No: 5, İç Kapı No: 19, Sarıyer/İstanbul |
| KEP | Herkes | Güvenli elektronik imza ya da mobil imzayla imzalanmış iletiyle dsm@hs02.kep.tr adresine |
Formun Trendyol alan adı dışında, bir form hizmetinde barındırılması ilk bakışta şüphe uyandırabilir. Bağlantının resmî olduğu, Trendyol'un kendi bildirim sayfasında verilmesinden anlaşılır. Adresler değişebileceği için başvurudan önce bu sayfayı yeniden kontrol edin.
Bildirimin hukuki dayanağı nedir?
Dayanak, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Pazaryeri, hak sahibinin fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlaline dair bilgi ve belgeye dayanan şikâyeti üzerine ürünü yayımdan kaldırır, satıcıya ve hak sahibine bildirir. Usulü, 1 Ocak 2023'te yürürlüğe giren Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'in 12-14. maddeleri belirler. Trendyol'un dört kanalı, yönetmeliğin saydığı dahili iletişim sistemi, noter ve KEP yollarına karşılık gelir.
Hakkın kendisi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan doğar. Bu yüzden başvurunun merkezinde tescil belgesi durur. Genel şikâyet sürecini ve deliller arasındaki farkı pazaryerinde sahte ürün şikâyeti yazısında ayrıca anlattık.
Fikri - Sınai Haklar Bildirim Formu'nda neler isteniyor?
Form önce talep türünü, sonra konuyu sorar. Konu seçenekleri beştir: marka hakkı ihlali, tasarım hakkı ihlali, görsellerin izinsiz kullanımı, faydalı model/patent ihlali ve mağaza adı ihlali. Marka ihlali için doldurulan alanlar şunlardır:
- Başvuru sahibi: ad soyad ya da ticari unvan, T.C. kimlik ya da vergi kimlik numarası, adres, e-posta; varsa KEP adresi ve telefon.
- Satıcı cari adı: formun açıklamasına göre başvuru sahibinin vergi levhasında yazan ticaret unvanı.
- İlan bilgisi: ilgili ürünün trendyol.com'daki bağlantısı (zorunlu) ve varsa barkodu. Birden fazla bağlantı için form indirilebilir bir dosya sunar; doldurulan dosya "Ekler" alanına yüklenir.
- Satıcılar: ihlal yaptığını düşündüğünüz satıcının adı ya da carisi (zorunlu) ve varsa yetki verdiğiniz satıcı.
- Tescil belgesi (zorunlu): TÜRKPATENT'in düzenlediği hak sahipliğini gösteren tescil belgesi. Telif hakları için Kültür ve Turizm Bakanlığının bandrol formu ya da 5846 sayılı Kanun kapsamındaki meslek birliği faaliyet belgesi.
- Ürün görselleri: bu alana yalnızca görsel yüklenir.
- Münhasır distribütörlük ya da tek satıcılık belgesi: varsa.
- Açıklama (zorunlu): ürünün hakkı neden ihlal ettiğine dair gerekçe, en fazla 500 karakter.
- Vekil: başvuruyu avukat yapıyorsa vekilin kimlik ve iletişim bilgileri ile vekâletname.
- Sorumluluk metni: bilgilerin doğru olduğuna ve gerçeğe aykırılıktan doğacak zarardan başvuru sahibinin sorumlu olduğuna dair onay.
Dosyalar en fazla 20 MB olabilir. Formdaki uyarıya göre tescil belgesi, münhasır distribütörlük ya da tek satıcılık belgesi, görsel veya vekâletname dışında bir belge yüklenirse talep dikkate alınmaz.
Formu doldururken nelere dikkat etmeli?
Gerekçe kısa ve somut olmalı. 500 karakter "ürün sahtedir" demek için değil, nedenini göstermek için kullanılır. İlandaki işaretin tescilli markayla aynı olduğu, tescilin hangi sınıfı kapsadığı ve ürünün neden orijinal olmadığı birkaç cümlede yazılır. Ambalaj farkı, orijinalde olmayan bir model ya da markanın hiç üretmediği bir ürün grubu bu cümlelerin dayanağı olabilir.
Görseller kanıt taşımalı. Belge yükleme sınırı yüzünden delilin önemli kısmı görsellerle anlatılır: ilanın tarihli ekran görüntüsü, orijinal ürünle yan yana karşılaştırma, varsa test alımıyla gelen ürünün ve ambalajının fotoğrafı.
Tescil kapsamı kontrol edilmeli. Tescil belgesinde yazan mal ve hizmet sınıfları ilandaki ürünü kapsamıyorsa başvuru zayıflar.
Toplu ihlalde şablon dosya kullanılmalı. Aynı satıcının ya da aynı ürünün çok sayıda ilanı varsa bağlantılar tek tek forma yazılmaz, formun verdiği dosyayla iletilir.
Formun sınırları yetmiyorsa, örneğin ayrıntılı bir delil dosyası sunulacaksa, noter ve KEP kanalları açıktır. Yönetmelik bu kanallarda da aynı unsurları ister.
Bildirimden sonra ne olur?
Yönetmeliğin 12. maddesine göre pazaryeri, eksik başvuruyu işleme almaz ve eksikliği bildirir. Eksiksiz başvuruda ürünü, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren 48 saati geçmemek üzere yayımdan kaldırır, durumu satıcıya ve hak sahibine bildirir. Satıcıya giden bildirimde itiraz yolları da yer alır.
Satıcı itiraz ederse 13. madde şunları ister: gerekçe ve deliller, ürünün orijinal olduğunu ispatlamaya elverişli fatura ve kendisinden geriye doğru hak sahibine ya da hak sahibinin izniyle ürünü piyasaya sunanlara uzanan sözleşme ve belgeler. 14. maddeye göre itirazın haklı olduğu bu belgelerden açıkça anlaşılırsa ürün en geç 24 saat içinde yeniden yayımlanır. Pazaryerinin incelemesi satıcının sunduğu belgelerle sınırlıdır.
Bir kural daha önemlidir: ihlali ispatlayan yeni belgeler sunulmadıkça aynı ürün ve iddiaya ilişkin şikâyet işleme alınmaz. Zayıf bir ilk başvuru, aynı ilan için ikinci denemeyi de zorlaştırır. Mahkeme ve savcılık yolları her durumda saklıdır.
Trendyol kendi kontrollerini nasıl yapıyor?
Trendyol, "Orijinallik Takip Sistemi" sayfasında üç süreç tanımlar. Öncül kontrollerde satıcılardan belge ister ve ön belge kontrolünü geçemeyen ürünlerin sisteme girişini engeller. İzleme ve takipte algoritmaları, müşteri yorumlarını ve hak sahiplerinden gelen bildirimleri değerlendirir, gerekli gördüğünde ürünü belge kontrolüne alır. Üçüncü süreç kalite standartlarına uygunluğun izlenmesidir. Aynı sayfa, sistemin sunulmasının Trendyol'un satıcı içeriğinden sorumluluk üstlendiği anlamına gelmediğini de belirtir.
Hak sahibinin bildirimi bu yüzden platformun kendi kontrolünü tamamlar. Trendyol'un yakalayamadığı ilanı en iyi tanıyan, ürünün orijinalini bilen marka sahibidir.
Orijinal ama yetkisiz satış da bildirilebilir mi?
Her yetkisiz satış marka hakkı ihlali değildir. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 152. maddesine göre hak sahibi tarafından ya da onun izniyle piyasaya sunulan ürünlerle ilgili sonraki fiiller hakkın kapsamı dışında kalır. Ürünün değiştirilerek ya da kötüleştirilerek ticari amaçla kullanılması bunun istisnasıdır. Orijinal ürün satan bir satıcı faturasıyla itiraz ederse ürün büyük olasılıkla geri gelir ve tekrar şikâyet kuralı ikinci başvurunun önünü kapatabilir. Bu ayrımı yetkili ve yetkisiz kullanım yazısında açtık.
Sık sorulan sorular
Trendyol'da satıcı değilsem bildirim yapabilir miyim?
Evet. Satıcı Paneline erişimi olmayan hak sahipleri Fikri - Sınai Haklar Bildirim Formu'nu, noter tebligatını ya da imzalı KEP iletisini kullanabilir.
Tescil başvurusu henüz sonuçlanmadıysa bildirim yapılabilir mi?
Yönetmelik ve Trendyol formu, TÜRKPATENT'in düzenlediği tescil belgesini zorunlu unsur olarak sayar. Başvuru aşamasındaki bir marka için bu belge henüz yoktur; o durumda hangi yolun izleneceği bir marka vekiliyle değerlendirilmelidir.
İlan ne kadar sürede kaldırılır?
Yönetmeliğe göre eksiksiz başvurunun pazaryerine ulaşmasından itibaren 48 saati geçmemek üzere.
Satıcı itiraz ederse ne olur?
Satıcı fatura ve tedarik zinciri belgeleriyle itiraz eder. İtirazın haklı olduğu açıkça anlaşılırsa ürün en geç 24 saat içinde yeniden yayımlanır ve aynı iddia için yeni belge olmadan tekrar şikâyet işleme alınmaz.
Birden fazla ilanı tek başvuruda bildirebilir miyim?
Form, birden fazla ürün bağlantısı için indirilebilir bir şablon dosya sunar. Dosya doldurulup "Ekler" alanına yüklenir.
Kalıcı sonuç için ne gerekir?
Kaldırılan bir ilanın yerine kısa sürede yenisi açılabilir. Her bildirimin tarihini, bağlantısını, sonucunu ve satıcının itirazında sunduğu belgeyi kaydetmek, yeni ilanı önceki vakaya bağlamayı ve yeni belgeyle başvurmayı kolaylaştırır. Authex, markanızı kullanan ilanları bulmaya ve bildirim için gereken delili kaynak bağlantısı, tarih-saat kaydı ve ekran görüntüsüyle hazırlamaya yardımcı olur; kapsam çözümler sayfasında.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Form alanları ve adresler değişebilir; başvurudan önce Trendyol'un güncel sayfasını ve mevzuatın güncel metnini kontrol edin, somut bir uyuşmazlıkta marka vekili ya da avukattan destek alın.
Kaynaklar
- Trendyol, Fikri ve Sınai Hak İhlal Bildirimi
- Trendyol, Fikri - Sınai Haklar Bildirim Formu
- Trendyol, Orijinallik Takip Sistemi
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (madde 9)
- Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete, 29 Aralık 2022, Sayı 32058 (madde 12-14)
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (madde 152)
