Marka korumasında süreler kısadır ve çoğu kaçırıldığında geri gelmez. Bülten yayımına itiraz iki ay, Kurum kararlarına itiraz bildirimden itibaren iki ay, ceza şikâyeti fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır. Tazminat talebi zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar. Tescil başvuru tarihinden itibaren on yıl korur ve son altı ayda yenilenir. Aşağıdaki takvim 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile Türk Ceza Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Gümrük Kanunu, 6563 ve 5651 sayılı kanunlara dayanır.
TÜRKPATENT önündeki süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Üçüncü kişi görüşü sunma | Tescile kadar | Başvurunun yayımı | SMK 17/1 |
| Başvurunun yayımına itiraz | İki ay; gerekçe ve ücret de bu süre içinde | Resmî Marka Bülteni'nde yayım | SMK 18/1, 18/2 |
| Kurum kararlarına itiraz | İki ay; gerekçe ve ücret de bu süre içinde | Kararın bildirimi | SMK 20/2 |
| Süresi ayrıca belirlenmemiş Kurum işlemleri | İki ay | Bildirim | SMK 146/1 |
| Elektronik tebligatın yapılmış sayılması | Posta kutusuna ilk giriş, en geç onuncu günün sonu | Belgenin posta kutusuna konması | SMK 160/6 |
| Bülten üzerinden ilanen tebligat | Yedi gün sonra yapılmış sayılır | Bültenin yayımı | SMK 160/7 |
| İptal talebine marka sahibinin cevabı | Bir ay; talep edilirse bir aya kadar ek süre | Talebin tebliği | SMK 26/7 |
İki noktaya dikkat edin. SMK 18/2'ye göre itiraz gerekçeleri süre içinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır; yalnızca dilekçe vermek yetmez. SMK 160/3'e göre yerleşim yeri yurt dışında olan kişiler Kurum önünde ancak marka veya patent vekiliyle işlem yapabilir.
Kurum kararlarına karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme SMK 156/2'ye göre Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir. Dava açma süresini marka vekilinizle teyit edin.
Koruma, yenileme ve kullanım süreleri
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Tescilin koruma süresi | Başvuru tarihinden itibaren on yıl; on yıllık dönemlerle yenilenir | SMK 23/1 |
| Yenileme talebi | Koruma süresi bitmeden önceki altı ay | SMK 23/2 |
| Geç yenileme | Süre bittikten sonraki altı ay, ek ücretle | SMK 23/2 |
| Yenilemenin etkisi | Önceki sürenin bittiği günü izleyen gün | SMK 23/5 |
| Kullanmama nedeniyle iptal riski | Tescilden itibaren beş yıl içinde ciddi kullanım yoksa ya da kullanıma beş yıl kesintisiz ara verilirse | SMK 9/1 |
| İptal talebinden hemen önceki kullanım | Talebin öngörülerek yapılan kullanımı, talepten önceki üç ay içindeyse dikkate alınmaz | SMK 26/4 |
| İtirazda kullanım ispatı | İtiraza dayanak marka en az beş yıldır tescilliyse, başvuru sahibi talep ederse | SMK 19/2 |
| Hükümsüzlükte sessiz kalma | Sonraki markanın kullanımına birbirini izleyen beş yıl sessiz kalan marka sahibi, kötüniyet yoksa markasını hükümsüzlük gerekçesi yapamaz | SMK 25/6 |
Yenileme takvimi kaçırılmaya en açık süredir, çünkü on yıl boyunca bir şey yapmak gerekmez. Ek ücretli altı ay da geçerse koruma sona erer.
Tecavüze karşı hukuk ve ceza yolundaki süreler
| Yol | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Marka hakkına tecavüz suçu için şikâyet | Altı ay | Fiilin ve failin öğrenilmesi | SMK 30/6, TCK 73/1-2 |
| Tazminat talebinde zamanaşımı | İki yıl; her hâlde on yıl | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesi; fiilin işlenmesi | SMK 157, TBK 72 |
| Kesinleşmiş kararın ilanı talebi | Üç ay | Kararın kesinleşmesi | SMK 149/3 |
| Bülten yayımından sonraki fiiller için tazminat | Tescil yayımlanınca karar verilebilir | Başvurunun bültende yayımı | SMK 7/4 |
SMK 30/6'ya göre marka hakkına tecavüz suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. TCK 73'e göre şikâyet, fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Ceza yolu için markanın Türkiye'de tescilli olması gerekir (SMK 30/5). TBK 72'ye göre tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o zamanaşımı uygulanır.
Para alacağı içeren ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesine göre dava şartıdır. Bu yolları ve ceza tablosunu taklit ürün satmanın cezası yazısında anlattık.
Gümrükteki süreler
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Açık delil varsa gümrüğün re'sen alıkoyması | Üç iş günü | Gümrük Kanunu 57/1-b |
| Alıkoyma kararından sonra ihtiyati tedbir kararı getirme, çabuk bozulabilir eşya | Üç iş günü | Gümrük Kanunu 57/3 |
| Aynı, diğer eşya | On iş günü | Gümrük Kanunu 57/3 |
| Haklı mazerette ek süre | On iş gününe kadar | Gümrük Kanunu 57/3 |
Süreler alıkoyma kararının hak sahibine tebliğinden başlar. Bu sürede ihtiyati tedbir kararı getirilmezse eşya beyan sahibinin talep ettiği rejime göre işlem görür. Yolcuların kişisel eşyası bu hükmün dışındadır. Gümrük, mahkeme tespiti beklenmeden kolaylaştırılmış imhaya da izin verebilir (57/6). İhtiyati tedbirin şartları SMK 159'dadır.
Pazaryeri ve sosyal medyadaki süreler
Pazaryerleri. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9/3 maddesi şikâyet, kaldırma ve itiraz yolunu düzenler ama saat sınırı koymaz: pazaryeri bilgi ve belgeye dayanan şikâyet üzerine ürünü yayımdan kaldırır, satıcının belgeye dayanan itirazı üzerine yeniden yayımlar ve tarafların yargı yolu saklıdır.
Kaldırma ve yeniden yayımlama için saat sınırı öngören 2022 tarihli yönetmeliğin 12-14. maddeleri için Danıştay 10. Daire Mayıs 2023'te yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Kasım 2026 itibarıyla kararın kaldırıldığına dair yayımlanmış bir bilgiye ulaşamadık. Bu yüzden yönetmelikteki saatler yürürlükte bir süre olarak değerlendirilmemelidir. Bazı platformlar kendi sayfalarında süre yazar; örneğin Hepsiburada başvuru süreci sayfası, usulüne uygun şikâyette ürünün kırk sekiz saati geçmemek üzere kaldırılacağını, haklı itirazda en geç yirmi dört saat içinde yeniden yayımlanacağını belirtir. Bu süreler platformun kendi sayfasındaki ifadedir; yasal bir zorunluluk olarak değil, platformun beyanı olarak okunmalıdır.
Sosyal ağlar. 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, kişilerin başvurularına başvurudan itibaren en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermekle yükümlüdür; olumsuz cevaplar gerekçeli olur. Bu, cevap süresidir; içeriğin kaldırılacağı anlamına gelmez. Bir marka şikâyetinin bu fıkra kapsamında bir başvuru sayılıp sayılmayacağını avukatınız değerlendirir.
Platformların kanallarını pazaryeri bildirim kanalları yazısında topladık.
Takvim nasıl tutulur?
- Her tescil için başvuru tarihi, yenileme penceresinin açıldığı tarih ve ek ücretli sürenin bittiği tarih kaydedilir.
- Her Kurum bildirimi için tebliğ tarihi ve iki aylık sürenin son günü not edilir. Elektronik tebligatta onuncu gün kuralı hesaba katılır.
- Her ihlal bulgusunda ilk görülme tarihi ve failin öğrenildiği tarih ayrı tutulur, çünkü ceza şikâyetindeki altı ay ve tazminattaki iki yıl bu tarihlerden başlar.
- Gümrük alıkoyma bildirimleri için iş günü hesabı yapılır; avukatın bu bildirimlere hemen ulaşabileceği bir kanal tanımlanır.
- Kullanım kanıtları yıllık olarak arşivlenir; beş yıllık kullanmama ve kullanım ispatı talepleri için bu arşiv gerekir.
Authex süreleri nasıl destekler?
Authex her bulguyu ilk ve son görülme tarihiyle kaydeder ve tekrar eden bulguları işaretler. Kanıt dosyası kaynak bağlantısı, tarih-saat kaydı ve ekran görüntüsü içerir; dosyaların SHA-256 özeti tutulur. Bu tarihler ceza şikâyeti ve tazminat sürelerinin başladığı anı belgelemek için avukatın dosyasına girebilir. Authex marka ofislerinde markanıza benzeyen kayıtları da listeler; itiraz kararı ve itirazın yapılması marka vekilinize aittir.
Şikâyeti iletme kararını ve gönderimi marka ekibi ya da avukatı yapar; kaldırma kararını platform, hukuki süreçleri avukat yönetir. Kapsam marka ve patent izleme sayfasında.
Sık sorulan sorular
Bülten itirazı süresi kaçırılırsa ne olur?
SMK 18'deki iki aylık süre kaçırılırsa yayıma itiraz yolu kapanır. Marka tescil edildikten sonra koşulları varsa SMK 25'e göre mahkemeden hükümsüzlük istenebilir.
Markamı yenilemeyi unuttum, ne yapabilirim?
SMK 23/2'ye göre koruma süresinin bittiği tarihten itibaren altı ay içinde ek ücretle yenileme yapılabilir.
Taklit ürün satan için şikâyet süresi ne zaman başlar?
TCK 73'e göre altı aylık süre, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar. İhlalin ilk görüldüğü tarihi ve satıcının kimliğinin öğrenildiği tarihi bu yüzden ayrı kaydedin.
Pazaryeri şikâyetimi kaç saatte sonuçlandırmak zorunda?
6563 sayılı Kanun saat sınırı koymaz. Yönetmelikteki sürelerin yürütmesi Danıştay kararıyla durdurulmuştur. Platformların kendi sayfalarında yazdığı süreler platformun uygulamasıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş değildir. Süre hesabı somut olaya göre değişebilir; marka vekilinize ya da avukatınıza danışın.
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (madde 7, 9, 17-20, 23, 25, 26, 30, 146, 149, 156, 157, 159, 160)
- TÜRKPATENT, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu metni
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (madde 73)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (madde 72)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (madde 5/A)
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu (madde 57)
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (madde 9)
- Webrazzi, "E-ticaret yönetmeliğinde Danıştay tarafından yürütmesi durdurulan maddeler", 10 Mayıs 2023
- Hepsiburada, Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakkı İhlaline İlişkin Başvuru Süreci
- 5651 sayılı Kanun (ek madde 4)
