İndirim döneminde sahte kampanya sitelerine karşı en etkili koruma, dönem başlamadan benzer alan adlarını izlemek ve resmî kampanya adresinizi açıkça duyurmaktır. Sahte site yayına girdiğinde önce kanıt alınır, sonra reklam platformuna, kayıt firmasına ve barındırma sağlayıcısına aynı gün bildirim yapılır; site kart ya da giriş bilgisi topluyorsa Siber Güvenlik Başkanlığı'na da ihbarda bulunulur. UDRP ve .tr uyuşmazlık başvurusu alan adını kalıcı olarak alır, ama kampanya haftasına yetişmeyebilir.
Sahte kampanya düzeni nasıl işler?
Bu düzen çoğunlukla sosyal medya reklamıyla başlar. Takvim gazetesinin 21 Ocak 2026 tarihli haberine göre USOM, sosyal medyada "anlık fırsat" diye tanıtılan 350 taklit market sitesine erişimi engelledi. Ticaret Bakanlığı da 2019'daki indirim kampanyası açıklamasında, sosyal medya ilanlarından açılan sitelerin taklit olabileceği konusunda tüketiciyi uyarmıştı.
| Aşama | Ne olur? | Yakalanacak sinyal |
|---|---|---|
| Kayıt | Marka adına "indirim", "outlet" ya da "kampanya" eklenmiş bir alan adı alınır | Yeni kayıtlı benzer alan adı |
| Kurulum | Logo, ürün görselleri ve fiyat listesi kopyalanır | Boş sayfanın mağazaya dönüşmesi |
| Yayın | Reklam ve sosyal medya gönderileri siteye trafik taşır | Listenizde olmayan reklamveren, onaysız açılış sayfası |
| Tahsilat | Kart bilgisi ya da havale alınır, ürün gelmez | Çağrı merkezine düşen "siparişim gelmedi" şikâyetleri |
| Yenilenme | Site kapanınca aynı içerik başka bir ada taşınır | Aynı görseller ve iletişim bilgileri |
Dönem başlamadan neler hazırlanmalı?
Kasım kampanyaları başladıktan sonra yetki ve belge aramak zaman kaybettirir. Şu listeyi kampanyadan önce kapatın:
- Alan adı listesi: yaygın yazım hataları, marka adı ve kampanya kelimeleri, farklı uzantılar. En riskli birkaçını kendiniz kaydedin. Hepsini almak mümkün değildir; geri kalanını izlersiniz.
- Tek resmî kampanya adresi: kampanyayı ana alan adınız altında yayımlayın ve iletişimde aynı adresi kullanın. Müşteri "bu site sizin mi?" diye sorduğunda cevap tek cümlede verilebilmelidir.
- Reklam hesapları listesi: kendi hesaplarınızı ve ajansınızın hesaplarını yazın. Listede olmayan reklamveren, bulgunun başlangıç noktasıdır.
- Hazır dosya: tescil belgeleri, vekâletname, resmî alan adları listesi ve tek sayfalık marka tanıtımı.
- Karar zinciri: hafta sonu bir site bulunduğunda kim onaylıyor, kim gönderiyor? Pazarlama, hukuk ve bilgi güvenliği için tek bir sorumlu belirleyin.
- Müşteri hizmetleri notu: sahte site şikâyeti geldiğinde adres, ekran görüntüsü ve ödeme zamanı istensin. Bu bilgiler dosyaya girer.
Sahte site bulunduğunda hangi sırayla ilerlenir?
İlk adım kayıttır, çünkü bildirimden sonra site kapanabilir ya da içeriğini değiştirebilir. Ekran görüntüsü, tam adres, zaman, WHOIS kaydı, DNS ve SSL bilgisi, yönlendirme zinciri ve siteye götüren reklamın bağlantısı alınır. Dava ihtimali varsa noter tespiti bildirimden önce yapılır; ayrıntıları ekran görüntüsünün delil değeri yazısında anlattık.
İkinci adım sınıflandırmadır. Site kart ya da giriş bilgisi mi topluyor, sahte ürün mü satıyor, yoksa boş bir sayfa mı? Hangi kanalın işe yarayacağını bu soru belirler:
| Kanal | Ne zaman? | Dayanak | Sınırı |
|---|---|---|---|
| Reklam platformu | Trafik reklamla geliyorsa | Platformun marka ve şikâyet kuralları | Yeni reklam hesabıyla dönüş |
| Kayıt firması | Genel uzantılarda oltalama varsa | ICANN kayıt firması sözleşmesi, madde 3.18 | Tanım her sahte satışı kapsamaz |
| Barındırma sağlayıcısı | Hemen her durumda | Sağlayıcının kötüye kullanım kuralları | Cevap süresi sağlayıcıya göre değişir |
| Siber Güvenlik Başkanlığı | Sahte firma sitesi, oltalama | Kurumun ihbar formu | Kararı kurum verir, süre taahhüdü yoktur |
| UDRP ya da .tr uyuşmazlık başvurusu | Alan adını kalıcı almak için | ICANN UDRP, İnternet Alan Adları Yönetmeliği | Sonuç kampanyadan sonra gelebilir |
| Mahkeme ya da savcılık | Organize ve tekrar eden vakalarda | 6769 sayılı Kanun | Süreç uzundur, avukat gerekir |
Kayıt firmasına bildirim ne işe yarar?
ICANN'in 5 Nisan 2024'te yürürlüğe giren sözleşme değişikliği, akredite kayıt firmalarını kötüye kullanım bildirimi için bir iletişim kanalı yayımlamaya, bildirimi almaya ve incelemeye zorunlu kılar. Madde 3.18.2'ye göre bir alan adının DNS kötüye kullanımında kullanıldığına dair işlem yapılabilir kanıt varsa, kayıt firması bunu durdurmak için gereken önlemi derhal alır.
Burada tanım önemlidir. DNS kötüye kullanımı; oltalama, zararlı yazılım, botnet, pharming ve bunları taşıyan spamden oluşur. Kart bilgisi toplayan bir site açıkça bu kapsamdadır. Yalnızca sahte ürün satan bir site bu tanıma her zaman girmez, bu yüzden bildirimde sitenin ne topladığı ekran görüntüsüyle gösterilmelidir. Sözleşme .tr alan adlarını kapsamaz.
Hangi durumda ihbar formu kullanılır?
USOM'un duyurusuna göre siber ihbar süreçleri ve zararlı bağlantı listeleri artık Siber Güvenlik Başkanlığı'nın sitesinden yürütülür. Kurumun ihbar formu, bildirilebilecek konular arasında sahte banka, kurum ve firma sitelerini açıkça sayar. Mesaja sahte adresi, resmî adresinizi ve kısa bir karşılaştırmayı yazın. Para kaybeden müşterilerin savcılığa başvurması ayrı bir yoldur; markanın kendi suç duyurusunu ise avukatı değerlendirir.
Uyuşmazlık başvurusu ne zaman mantıklıdır?
Alan adı kampanyadan sonra da elde kalıyorsa ya da aynı ad tekrar tekrar kullanılıyorsa kalıcı yol gerekir. UDRP'de benzerlik, hak yokluğu ve kötü niyetle tescil ve kullanım birlikte kanıtlanır; sonuç iptal ya da devirdir. .tr tarafında 14 Eylül 2022'de başlayan TRABİS döneminde başvuru, İnternet Alan Adları Yönetmeliği'nin 25. maddesine göre uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcılarına yapılır ve kötü niyetin tescilde ya da kullanımda gösterilmesi yeterlidir. Ayrıntılar alan adı korsanlığı yazısında.
Tazminat ve tecavüzün durdurulması için 6769 sayılı Kanun'un 7. ve 29. maddeleri devreye girer. 7. madde, markanın izinsiz olarak internette alan adı ya da anahtar sözcük biçiminde ticari etki yaratacak şekilde kullanılmasını sayar.
Authex bu süreçte ne yapar?
Authex markanıza benzeyen alan adı adaylarını üretir, hangilerinin kayıtlı ve yayında olduğunu kontrol eder; WHOIS, DNS, SSL, yönlendirme zinciri ve ekran görüntüsünü kayda alır. Reklam kütüphanelerinde listenizde olmayan reklamverenleri ve onaylı alan adlarınız dışındaki açılış sayfalarını bulur. Bulgular risk seviyesine göre sıralanır ve ekibe atanır, kayıt firması ve barındırma sağlayıcısı için bildirim taslağı hazırlanır. Bildirimi ya da uyuşmazlık başvurusunu hak sahibi veya avukatı yapar. Kapsam alan adı izleme sayfasında.
Kaynaklar
- Ticaret Bakanlığı, İndirim kampanyalarına ilişkin basın açıklaması (23 Kasım 2019)
- Takvim, USOM ve 350 taklit site haberi (21 Ocak 2026)
- ICANN, 2024 Global Amendment to Registrar Accreditation Agreements
- ICANN, Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy
- Siber Güvenlik Başkanlığı, İhbar Formu
- USOM, hizmetlerin taşınmasına ilişkin duyuru
- BTK, TRABİS'in 14.09.2022 tarihinde faaliyete başlamasına ilişkin duyuru
- İnternet Alan Adları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mevzuat.gov.tr)
